मधेशले पाएको अधिकार सुरक्षित राख्नु नै अहिलेको मुख्य चुनौती

ईमधेस न्युज सम्वाददाता 
काठमाडौं,०६ पौष ।
 विदेशमा बस्ने नेपाली मधेशीहरूको अन्तर्राष्ट्रिय छाता संगठन मधेशी एकता समाजले जेन–जी आन्दोलनपछि मुलुकमा विकसित राजनीतिक परिवेशबारे शनिबार काठमाडौंमा विचार मन्थन कार्यक्रम आयोजना गरेको छ । परिवर्तनशील समयमा मधेश शीर्षकको कार्यक्रममा मधेशको वर्तमान अवस्था, उपलब्धि र चुनौतीबारे गम्भीर छलफल गरिएको थियो ।
कार्यक्रममा बोल्दै जनमत पार्टीका अध्यक्ष डा. सिके राउतले जेन–जी आन्दोलनपछि “मधेश कहाँ छ ?” भन्ने प्रश्न आफूहरूले खोजिरहेको बताए । जेन–जी आन्दोलनपछि आफू र पार्टीका सांसदहरूले राजीनामा दिएको स्मरण गर्दै उनले त्यसपछि संघीयता र संसदीय व्यवस्थामाथि नै प्रहार हुन थालेको अनुभव गरेको बताए । मधेश आन्दोलनले पहिचान, समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली र आरक्षणजस्ता उपलब्धि दिलाएको उल्लेख गर्दै उनले मधेशबाट आवाज नउठेको भए संघीयतासमेत समाप्त हुने अवस्था आउन सक्ने चेतावनी दिए ।
डा. राउतले जेन–जी आन्दोलनपछि नेपाली सेनाले राजनीतिक प्रक्रिया सम्हाल्दा मधेशलाई कुनै स्थान नदिएको आरोप लगाउँदै मधेशीलाई प्रधानमन्त्री किन नबनाइएको भन्ने प्रश्न उठाए । यद्यपि पछिल्लो समय जेन–जी र सरकारबीच भएको सम्झौतामा मधेसी, थारु, आदिवासी जनजाति र दलित समुदायलाई सम्बोधन गरिएको विषय सकारात्मक रहेको उनको भनाइ थियो ।
राजनीतिक विश्लेषक सिके लालले जेन–जी आन्दोलनमा मधेश कतै नदेखिएको टिप्पणी गरे । मधेसी सहभागी भए पनि उपलब्धि नपाएको बताउँदै उनले वर्तमान संविधान मधेसीको पक्षमा नरहेको र संशोधन वा पुनर्लेखन नभएसम्म अधिकार सुरक्षित नहुने धारणा राखे । अधिकारका लागि नयाँ ढंगले संघर्ष आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो ।
अर्का विश्लेषक तुलानारायण साहले जेन–जी आन्दोलनको अदृश्य एजेन्डा संघीयता खर्चिलो भयो भन्ने रहेको बताउँदै मधेशको विरोध नभएको भए संघीयतामै असर पर्न सक्ने अवस्था आएको उल्लेख गरे । मधेशले पाएको अधिकार सुरक्षित राख्नु नै अहिलेको सबैभन्दा ठूलो चुनौती भएको उनले बताए ।
कार्यक्रममा विभिन्न अभियन्ता, विश्लेषक र कलाकारहरूले पनि आ–आफ्नो धारणा राखेका थिए । कार्यक्रमको अध्यक्षता मधेशी एकता समाजकी नेपाल संयोजक डा. बबी सिंह यादवले गर्दै मधेशको संघर्ष, एकता र भविष्यबारे कविता प्रस्तुत गरेकी थिइन् ।