काग तिहारः सन्देशवाहक पन्छीको सम्मान दिवस

तिहारको पहिलो दिन काग तिहार आज देशभर श्रद्धा र उल्लासका साथ मनाइँदैछ। हिन्दु परम्परा अनुसार कागलाई यमराजको दूत तथा शुभ–अशुभ सन्देशका वाहकका रूपमा पूजिने गरिन्छ।
संस्कृत श्लोक “काक आहृयते काकान...” अनुसार काग परोपकारी प्राणी हो, जसले भेटेको भोजन आफ्ना साथीहरूमा बाँड्छ। त्यसैले आजको दिन कागलाई सम्मानपूर्वक पूजा गरी खाना अर्पण गर्ने चलन छ। मान्यता अनुसार कागलाई पूजा नगरे वा खान नदिए पाप लाग्छ भन्ने धार्मिक विश्वास छ।
काग तिहारसँगै आज धन्वन्तरी दिवस र यमदीप दान पनि मनाइन्छ, जसले यमराजको यातनाबाट मुक्ति मिल्ने जनश्रुति छ।
काग तिहारले तिहार पर्वको सुरुवात जनाउँछ, जसलाई यमपञ्चक पनि भनिन्छ। तिहार पाँच दिनसम्म काग, कुकुर, गाई, गोरु र दाजुभाइको पूजा गर्दै मनाइन्छ।
यस पर्वको कथा अनुसार यमराज आफ्नी बहिनी यमुनाको निम्तोमा पृथ्वीमा आएका थिए। बहिनीले दाजुलाई टिका र माला लगाई दीर्घायुको कामना गरेकी थिइन्, त्यसैको सम्झनामा भाइटिका मनाइन्छ।
आज बिहानैदेखि घर–घरमा कागका लागि पात र दुना टपरीमा खानेकुरा राखिन्छ र वर्षभर सुखद सन्देश ल्याओस् भनेर कामना गरिन्छ। साँझमा दीप बाल्दै घर आँगन झिलिमिली बनाइन्छ।
काग तिहारले शुभ सन्देश, भाईचारा र परोपकारको सन्देश बोकेको पर्व हो —
सुख, समृद्धि र सुसमाचार ल्याउने कागको जय होस् १