लैङ्गिक विविधता मानसिक रोग होइनः सुनिल बाबु पन्त

लिलाकान्त यादव
काठमाडौं, २१ साउन ।
 एशियाका पहिलो समलैंगिक सांसद सुनिल बाबु पन्तले ‘जेंडर डिस्फोरिया’ र ‘जेंडर इन्कन्ग्रुएन्स’लाई मानसिक रोगको सूचीबाट हटाउन विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) र अमेरिकी मानसिक स्वास्थ्य संघ (DSM-5) लाई खुला पत्र लेखेका छन्।
पन्तका अनुसार यी परिभाषाहरू सुरुमा ट्रान्सजेन्डर समुदायलाई स्वास्थ्य सेवा र कानुनी पहिचान सुनिश्चित गर्न बनाइएका थिए, तर अहिले ती नै वर्गीकरणहरू लैङ्गिक विविधतालाई रोग ठहर्याउने पुरातन सोचलाई मजबुत बनाइरहेका छन्।
उनले समलैंगिकता मानसिक रोगको सूचीबाट हटिएको ऐतिहासिक उदाहरण दिँदै अब लैङ्गिक विविधता पनि रोग होइन भन्ने सोचको स्थापना गर्नुपर्ने बताएका छन्। पन्त भन्छन्, “नेपाल, एशिया, अफ्रिका र आदिवासी समुदायमा तेस्रोलिङ्गी वा नन–बाइनरी व्यक्तिहरूलाई कहिल्यै रोगी ठानिँदैन, बरु सामाजिक र आध्यात्मिक सम्मान दिइन्छ।”
पत्रमा पन्तले चार बुँदे माग अघि सारेका छन जसमा जेंडर डिस्फोरिया÷इन्कन्ग्रुएन्सलाई मानसिक रोगको सूचीबाट हटाउने, गैर–रोगकेन्द्रित सहयोग प्रणाली विकास गर्ने,  सांस्कृतिक र आदिवासी दृष्टिकोणलाई समेट्ने
र  स्वास्थ्यकर्मीलाई समावेशी तालिम दिने छन ।
यस्तै, लिड नेपालकी कार्यकारी निर्देशक नुमा लिम्बु (चञ्चला) ले पनि लैङ्गिक विविधतालाई दैवी शक्ति भएको रूपमा हेर्न आग्रह गरेकी छिन्। उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेकी छिन्, “यदि पहिचानको साँघुरो चौकोसमा हामीलाई नथुनिएको भए, हाम्रो जीवन खुला आकाशजस्तै हुन्थ्यो।”
चञ्चलाले सबैलाई समेट्ने साझा आँगन निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै भनिन्, “अब हामी आफैं बनाउनेछौं साझा समाज, जहाँ सबैको स्वर समान रूपमा गुन्जिन्छ।”