हनुमान जयन्तीः भक्ति, शक्ति र सेवाको अद्वितीय प्रतीक

 हिन्दू धर्मावलम्बीहरूका लागि विशेष महत्व बोकेको हनुमान जयन्ती आज देशभर श्रद्धा, भक्ति र उत्साहका साथ मनाइँदैछ। भगवान् हनुमानलाई शक्ति, साहस र अटल भक्तिको प्रतीकका रूपमा पूजिन्छ। धार्मिक विश्वासअनुसार कलियुगमा पनि जीवित देवताका रूपमा मानिने हनुमानप्रति भक्तजनहरूको गहिरो आस्था रहँदै आएको छ।
पौराणिक कथाअनुसार हनुमान माता अञ्जना र पिता केशरीका पुत्र हुन् भने उनलाई पवनदेवको कृपाबाट जन्मिएको मानिने भएकाले ‘पवनपुत्र’ पनि भनिन्छ। बाल्यकालमा चञ्चल स्वभावका कारण ऋषिहरूबाट आफ्नो शक्ति बिर्सने श्राप पाएका हनुमानलाई आवश्यक पर्दा अरूले सम्झाइदिँदा मात्र आफ्नो शक्ति स्मरण हुने विश्वास छ।
रामायणमा हनुमानको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। भगवान् रामप्रति उनको अटल भक्ति र सेवाभावका कारण उनलाई ‘भक्ति शिरोमणि’को उपाधि दिइएको छ। लंका दहन, सञ्जीवनी बुटी ल्याएर लक्ष्मणको जीवन रक्षा गर्ने तथा आफ्नो छाती चिरेर राम–सीताको दर्शन गराउने जस्ता प्रसंगहरू उनका प्रमुख वीरताका उदाहरण मानिन्छन्।
हनुमान जयन्तीका अवसरमा देशभरका हनुमान मन्दिरहरूमा विशेष पूजा–अर्चना, भजन–कीर्तन र धार्मिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छन्। भक्तजनहरू बिहानै स्नान गरी मन्दिरमा पुगी सिन्दूर चढाउने, प्रसाद अर्पण गर्ने र ‘हनुमान चालीसा’ पाठ गर्ने परम्परा रहेको छ। विशेषगरी मंगलबार र शनिबार हनुमानको पूजा गर्ने चलन भए पनि आजको दिनलाई विशेष पर्वका रूपमा मनाइन्छ।
धार्मिक आस्थासँगै हनुमानको चरित्रले साहस, निष्ठा, सत्यप्रतिको समर्पण र सेवाभावको सन्देश दिने विश्वास गरिन्छ। हनुमान जयन्तीले समाजमा सकारात्मक ऊर्जा, आत्मविश्वास र नैतिकताको भावना अभिवृद्धि गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।