मिथिलाको होलीः परम्परा, पदयात्रा र सांस्कृतिक महत्व

मिथिला क्षेत्रको होली विशिष्ट धार्मिक, सांस्कृतिक एवं ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको पर्व हो। मिथिलामा होलीको सुरुवात धनुषाधामको कचुरीबाट सुरु हुने डोला यात्रा मार्फत गरिन्छ। परम्परागत रूपमा, यो डोला यात्रा जटही, मठियानी, जलेश्वर, डाम्ही, धनौरा हुँदै कन्चनवन पुगेर होली मनाइन्छ। यस धार्मिक यात्रालाई परिक्रमा भनिन्छ, जसमा राम–सीताको कथा, भजन तथा भक्ति गीतहरू गाइन्छन्।
फागु पूर्णिमाको दिन परिक्रमा सकेर तिर्थालुहरू जनकपुरधाम आइपुग्छन्। चिसो मौसम, लामो यात्रा तथा थकाइका कारण तराई–मधेशमा होली फागु पूर्णिमाको भोलिपल्ट मनाइन्छ। जनकपुरधाममा होलीको समापन गरिएपछि मात्र तिर्थालुहरू घर फर्किन्छन्।
 “कन्चन वन राम खेले होली“ भन्ने लोकप्रिय गीतले मिथिला क्षेत्रमा भगवान् रामले कन्चनवनमा होली खेलेको जनविश्वास दर्शाउँछ।
 पश्चिमी तराई क्षेत्रमा माटोले होली खेल्ने परम्परा छ। सूखा वा भिजेको माटोको लेप एक अर्कामा लगाएर सद्भाव र मित्रता जनाइन्छ।
 होलीमा परम्परागत लोकगीत, नृत्य र भजन गाइन्छ, जसले सामाजिक मेलमिलापलाई अझ बलियो बनाउँछ।
मिथिलाको होली धार्मिक परम्परा, सामाजिक एकता र सांस्कृतिक पहिचानको प्रतिक हो। यो मात्र रंगीन पर्व नभई सांस्कृतिक धरोहर हो, जसले समाजमा प्रेम, सद्भाव र भाइचारालाई प्रवद्र्धन गर्ने कार्य गर्छ।
 “होली हे!...“ गीत गुञ्जिरहेकै छ, समस्त मिथिला क्षेत्र होलीको रङ्गमा रमाइरहेको छ। फागुपूर्णिमाको मंगलमय शुभकामना!